Myślisz o założeniu własnego biznesu, ale boisz się ilości dokumentów do wypełnienia, stania w kolejkach oraz braku pewności, czy się uda? Polski ustawodawca, chcąc ułatwić rozpoczęcie działalności, wprowadził do porządku prawnego pakiet pięciu ustaw zwanych także „Konstytucją Biznesu”, której celem jest zwiększenie świadomości przedsiębiorców w zakresie podstawowych zasad prowadzenia biznesu i przysługujących im gwarancji. Zacznijmy jednak od początku.

Powyższą regulację została wprowadzono 30 kwietnia 2018 r. Jej głównym celem jest ukształtowanie otoczenia prawno-instytucjonalnego dla wszystkich polskich przedsiębiorców z uwzględnieniem wolności działalności gospodarczej. Wskazuje ona bowiem jasno i zwięźle fundamenty ustroju gospodarczego Polski.

Istotnym z punktu widzenia realizacji celów powyższej regulacji jest również rozwój przedsiębiorczości. Ustawa z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646) umożliwia wszystkim osobom fizycznym chcącym postawić pierwsze kroki w biznesie, założenie działalności „na próbę”, z jednoczesnym zniesieniem obostrzeń administracyjnych oraz fiskalnych związanych z drobną działalnością. Odformalizowana działalność określana jest jako DZIAŁALNOŚĆ NIEREJESTROWA, która pozwala na podjęcie dość bezpiecznej próby prowadzenia biznesu na niewielką skalę, osiągania z niego przychodów z jednoczesny zniesieniem obowiązku wpisania się jako przedsiębiorca w rejestrze.

Działalność nierejestrowa – co to jest?

Działalność Nierejestrowa stanowi swoiste novum w polskim porządku prawnym; umożliwia postawienie pierwszych kroków w biznesie zgodnie z prawem bez obowiązków administracyjnych czy też fiskalnych. Obejmuje prowadzenie działalności na niewielką skalę w tym działalność dorywczą, która nie wymaga wpisu do CEIDG.

Miesięczny przychód z prowadzonej działalności gospodarczej nie może przekroczyć kwoty 1300 zł brutto. Należy pamiętać, że to dotyczy należnego przychodu nie dochodu. Powyższy próg wynika bowiem z obowiązującego w danym roku minimalnego wynagrodzenia. Należy wskazać, iż w 2020 r. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi 2600 zł brutto, co oznacza, że działalność nierejestrowa może być prowadzona do limitu przychodów zmniejszonych o 50 porc.

Działalność nierejestrowa nie wymaga wpisu do CEIDG, nawet jeżeli spełnia cechy działalności gospodarczej, a zatem jest zorganizowana i ciągła. Osoba fizyczna zwalniania jest również z szeregu innych obowiązków administracjach, które są nieodłącznym elementem działalności gospodarczej.

Osoba chcąca prowadzić działalność nierejestrową nie może prowadzić działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy. Wyjątkiem o tej zasady są osoby, które w okresie między 30 kwietnia 2017 r. a 29 kwietnia 2018 r. nie były wpisane do CEIDG lub których wpis w CEIDG został wykreślony przed 30 kwietnia 2017 r. – one także mogą wykonywać działalność nierejestrową. Zawieszenie działalności gospodarczej uważane jest na gruncie tych przepisów za jej niewykonywanie.

Kolejnym istotnym wyłączeniem jest niemożność prowadzenia działalności nierejestrowej obejmującej obszary, w których wymagana jest koncesja, zezwolenie albo wpis do rejestru działalności regulowanej. Nie można jej też wykonywać w ramach spółki cywilnej.

Działalność nierejestrowa – obowiązki i uprawnienia

Prowadząc działalność nierejestrową, osoba fizyczna nie ma obowiązku:

• składać wniosku o wpis do CEIDG,

• uzyskiwać numeru NIP i REGON (chyba, że obowiązek rejestrowania transakcji przy pomocy kasy fiskalnej, podobnie jak prowadzenie działalności, która nie korzysta ze zwolnienia z VAT z uwagi na wartość sprzedaży, powodują̨ konieczność uzyskania numeru NIP, także w przypadku działalności nierejestrowej),

• płacić składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ani składki zdrowotnej z tytułu działalności pozarolniczej (przepisy o działalności nierejestrowej nie zmieniają̨ ogólnych zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej oraz nie zmieniają̨ ogólnych zasad podlegania ubezpieczeniom w związku z umową o pracę czy z umowami cywilnoprawnymi),

• odprowadzać zaliczek na PIT ani rozliczać go miesięcznie albo kwartalnie (dochody z działalności nierejestrowej są opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej i rozliczane w rocznym zeznaniu PIT-36),

• płacić podatku VAT,

• prowadzić skomplikowanej rachunkowości.

Niemniej jednak prowadzenie działalności w nowej przewidzianej prawem formie wiąże się również ze spełnieniem pewnych obowiązków. Osoba prowadząca działalność nierejestrową ma przede wszystkim obowiązek:

• prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży zawierającej sumaryczną kwotę̨ uzyskanego przychodu należnego z danego dnia. Ewidencja ta ma celu zweryfikowanie, czy przekroczony został próg 50 proc. wysokości minimalnego wynagrodzenia,

• rozliczać przychody z działalności nierejestrowej (po odliczeniu kosztów) w zeznaniu rocznym PIT-36, według skali podatkowej (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)

• wystawiać na żądanie drugiej strony rachunek albo fakturę ewentualnie fakturę uproszczoną,

• respektować uprawnienia konsumenckie w relacjach ze swoimi klientami.

Należy podkreślić, iż osoba prowadząca działalność nierejestrową nie otrzymuje numeru REGON. Co do zasady nie ma także obowiązku uzyskania numeru NIP. Może jednak (dobrowolnie) wystąpić o nadanie NIP przy pomocy formularza NIP-7.

Działalność nierejstrowa – faktury i rachunki

Osoba prowadząca działalność nierejestrową jest co do zasady zwolniona z obowiązku wystawiania faktury. Wystarczy sam rachunek. Jednakże osoba taka musi to uczynić jedynie w przypadku, gdy żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę, otrzymano całość lub cześć zapłaty. Jednak nawet w tym przypadku może to być faktura uproszczona, która zawiera jedynie:

• datę wystawienia,

• numer kolejny,

• imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

• nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,

• miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,

• cenę jednostkową towaru lub usługi,

• kwotę̨ należności ogółem.

Działalność nierejestrowa, a składka ZUS

Osoba prowadząca działalność nierejestrową nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, tj. konieczności odprowadzania zryczałtowanych składek na ZUS.

„Konstytucja Biznesu” nie wprowadziła zmian w przepisach ubezpieczeniowych co do osób, które nie wykonują̨ działalności gospodarczej (działalność nierejestrowa nie jest za taką uznawana).

Działalność nierejestrowa, a VAT

Osoba prowadząca działalność nierejestrową co do zasady jest zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem osoba zobowiązana jest do prowadzenia uproszczonej ewidencji. Jednakże należy mieć na uwadze, że nie dotyczy to niektórych rodzajów działalności, w przypadku których status podatnika VAT nie zależy od wartości sprzedaży. Osoby prowadzące taką działalność pozostają̨ płatnikami podatku VAT, z wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami (np. obowiązek uzyskania numeru NIP oraz prowadzenia rejestru sprzedaży i zakupów).

Dotyczy to m.in. usług jubilerskich, usług prawniczych, usług w zakresie doradztwa (z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego), usług związanych ze ściąganiem długów, w tym usług factoringowych czy dostawy wyrobów z metali szlachetnych, towarów opodatkowanych akcyzą, środków transportu czy budynków lub terenów budowlanych.

Działalność nierejestrowa, a kasa fiskalna

Przy działalności nierejestrowej nie jest wymagane posiadanie kasy fiskalnej (jeżeli przedsiębiorca nie przekroczy progu 20 tys. zł rocznego obrotu, który zobowiązuje do stosowania kas).

Kasa fiskalna wymagana jest w przypadku niektórych działalności, przy których istnieje obowiązek stosowania kasy bez względu na obroty (np. usługi fryzjerskie, przewóz osób, naprawa pojazdów silnikowych oraz motorowerów).

Zakończenie działalności nierejestrowej

Działalność nierejestrową można w każdej chwili przekształcić w zwykłą działalność gospodarczą poprzez złożenie wniosku o wpis do CEIDG. Z chwilą wpisu działalność nierejestrowa staje się działalnością gospodarczą z dniem określonym w tym wniosku. W przypadku przekroczenia miesięcznego progu przychodów, działalność nierejestrowa staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. W tym przypadku należy złożyć wniosek o wpis do CEIDG w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie progu.

Przychody z działalności nierejestrowej uzyskane w okresie od dnia, w którym przekroczono limit przychodu należnego, do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wpis do CEIDG (a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie 7 dni – do dnia, w którym nastąpił bezskuteczny upływ tego terminu), są nadal rozliczane jak przychody z działalności nierejestrowej. Dopiero po tym okresie będą one opodatkowane PIT, jak przychody z działalności gospodarczej.

Zalety i wady

Podsumowując powyższe rozważania, z całą pewnością należy stwierdzić, iż taki rodzaj odformalizowanej działalności pozwoli osobom fizycznym na aktywność gospodarczą. To z kolei doprowadzi do zwiększenia się ilości przedsiębiorców w polskiej gospodarce. Kolejną zaletą działalności nierejestrowej jest możliwość prowadzenia niemal każdego rodzaju działalności „na próbę”. W przypadku pomyślnego wyniku prowadzenia działalności można ją rozwinąć i przekształcić w zwykłą działalność gospodarczą, dokonując wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Co więcej prowadzenie działalności w nowej formie może stanowić dodatkowe źródło dochodu.

Niemniej jednak prowadzenie działalności nierejestrowej posiada pewne wady. Po pierwsze prowadzenie działalności w takiej formie uniemożliwia uzyskanie zezwolenia, koncesji czy też wpisu w rejestrze działalności regulowanej na podstawie przepisów innych ustaw. Po drugie działalności tej nie mogą stosować osoby prowadzące działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej, czy też spółek prawa handlowego.

Należy jednak wskazać, iż w tym zakresie zdecydowanie więcej jest zalet niż wad, co sprawia, iż można spróbować swoich sił w biznesie bez żadnych konsekwencji. Jak mówi przysłowie „Kto nie ryzykuje, ten nie pije szampana”.

296 KOMENTARZE

  1. 646880 183347Oh my goodness! an outstanding post dude. Thanks a good deal Even so Im experiencing dilemma with ur rss . Do not know why Struggle to register for it. Can there be any person obtaining identical rss issue? Anyone who knows kindly respond. Thnkx 789652

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here