Koronawirus na Świecie

All countries
264,331,164
Zakażeni
Updated on 2 December 2021 23:08
All countries
236,639,159
Ozdrowieńcy
Updated on 2 December 2021 23:08
All countries
5,248,051
Zgony
Updated on 2 December 2021 23:08

Koronawirus na Świecie

All countries
264,331,164
Potwierdzone
Updated on 2 December 2021 23:08
All countries
236,639,159
Wyzdrowiało
Updated on 2 December 2021 23:08
All countries
5,248,051
Zgony
Updated on 2 December 2021 23:08

Niebezpieczny Giewont – Krystian Leonard Chrzan

Zależność częstości uderzeń pioruna od wysokości uziemionego obiektu usytuowanego na płaskim terenie została wyznaczona już dawno temu. Przed II wojną światową w Hamburgu i w USA prowadzono rejestracje piorunów uderzających w wysokie obiekty. Zagadnienie uderzeń piorunów w obiekty wysokie jest bardzo ważne dla zapewnienia bezpieczeństwa turystów w górach. Dowodzi tego wypadek porażenia ponad 150 osób i śmierci pięciorga na Giewoncie 22.08.2018 roku.

Uderzenie pioruna w wysokie konstrukcje

Za obiekty wysokie uważa się konstrukcje o wysokości większej niż 100 m. Obiekty te mogą zainicjować piorun oddolny, rozwijający się z wierzchołka konstrukcji do chmury burzowej. W obiekty niskie uderzają pioruny rozwijające się z chmury burzowej do ziemi. Pioruny te mają często charakterystyczny zygzakowaty kształt i boczne kanały (rys. 1a). Rysunek 1b przedstawia piorun potrójny, który rozwinął się z wierzchołka wieży Eiffela, złożony z trzech następujących po sobie błyskawic. Obserwacje obiektów o wysokości wyższej od 500 m wykazały, że pioruny są bardzo często przez nie inicjowane. Im obiekt wyższy tym częściej inicjuje wyładowanie piorunowe ze swego wierzchołka. Pioruny uderzające w obiekty o wysokości większej od 100 m są piorunami chmura-ziemia lub piorunami ziemia-chmura. Uważa się, że w obiekty niższe od 100 m uderzają tylko pioruny chmura-ziemia. Inicjowanie wyładowań przez obiekty wysokie zwiększa liczbę piorunów trafiających w ten obiekt. Można powiedzieć, że gdyby w danym miejscu nie było obiektu wysokiego, to w to miejsce nie uderzałoby tak wiele piorunów.

Aby wysoki obiekt mógł zainicjować piorun ziemia-chmura konieczne jest wysokie pole elektryczne w pobliżu jego wierzchołka. Według Bazelyana warunki te zostaną spełnione, jeśli pole elektryczne przekroczy wartość przebicia na odcinku wierzchołek obiektu-chmura burzowa o długości aż 15 m. Należy podkreślić, że takie warunki są znacznie ostrzejsze niż warunki konieczne do wywołania wyładowań koronowych. Wyjaśnia to również, dlaczego tzw. zwody aktywne ESE, które inicjują słabe wyładowania jonizacyjne wokół elektrody ostrzowej nie mogą zainicjować wyładowania ziemia-chmura. Na podstawie obserwacji piorunów ziemia-chmura z wysokich obiektów, Berger i Vogelsanger sugerują natomiast, że wysokie pole elektryczne konieczne do inicjacji powstaje podczas wyładowań w chmurach.

Przebieg prądu płynącego przez obiekt wysoki po zainicjowaniu pioruna ziemia-chmura różni się istotnie od przebiegu prądu, gdy obiekt zostaje trafiony przez piorun chmura-ziemia. Rozwojowi lidera z wierzchołka obiektu w kierunki chmury (Upward Leader UPL na rys. 2a) towarzyszy przepływ prądu stałego o wartości kilkuset amperów i czasie trwania od kilkudziesięciu do kilkuset ms (ICC na rys. 2c). Po pewnym czasie z chmury może rozwinąć się następne wyładowanie ciągłe strzałowe (Dart Leader DL) a następnie wyładowanie powrotne (Return Stroke RS). Po pierwszym wyładowaniu powrotnym mogą nastąpić dalsze wyładowania strzałowe i powrotne. Wyładowaniom powrotnym towarzyszą impulsowe prądy o amplitudzie kilkudziesięciu kA (rys.2c). Rysunek 2b jest obrazem wyładowań zarejestrowanym przez szybką kamerę, a rysunek 1a jest obrazem zarejestrowanym przez stacjonarny aparat fotograficzny.

Rys. 1. Wyładowania piorunowe chmura-ziemia do obiektu niskiego (a) i wyładowanie obiekt wysoki-chmura (b)

Gdy w obiekt uderza piorun chmura-ziemia, wówczas wyładowanie wstępne ma charakter schodkowy. Po nim rozwija się wyładowanie główne z towarzyszącym prądem impulsowym zazwyczaj o wartości od kilkunastu do 100 kA. Następne wyładowania są podobne do wyładowań ciągłych i głównych oznaczonych na rys. 2 b jako 1 i 2.

Rys. 2. Schematyczny obraz wyładowań inicjowanych z wierzchołka wysokiego obiektu (wyjaśnienia w tekście)

Liczba uderzeń piorunów w wysoki obiekt zależy od gęstości wyładowań piorunowych na danym terenie (liczba uderzeń na km2/rok) i od jego wysokości. Z wykorzystanego wzoru Ericksona wynika, że spodziewana liczba uderzeń w wieżowiec Sky Tower o wysokości 212 m wynosi 2,8 w ciągu roku. Oznacza to, że w ciągu roku można się spodziewać dwóch lub trzech uderzeń piorunów. Natomiast w wieżę kościoła św. Elżbiety o wysokości 90 m może trafić 0,5 pioruna w roku lub pięciu piorunów w ciągu dziesięciu lat. Z obserwacji Erikssona wynika również, że obiekt tak wysoki jak Sky Tower inicjuje połowę trafiających w niego piorunów.

W obiekt wysoki pioruny mogą uderzać nie tylko w wierzchołek, niekiedy zdarzają się tzw. boczne uderzenia poniżej wierzchołka. Ostatnie obserwacje piorunów na Tokyo Skytree o wysokości 634 m wykazały, że w latach 2012-2016 było 25 piorunów typu chmura-ziemia, 37 piorunów typu ziemia-chmura. Zaobserwowano również 3 niezwykłe pioruny, które uderzyły w wieżę na wysokości 200 m, 237 m i 495 m od poziomu gruntu.

W tabeli 1 zestawiono roczną liczbę zarejestrowanych i obliczonych według wzoru Ericksona uderzeń piorunów w wysokie obiekty. Liczba uderzeń piorunów jest proporcjonalna do gęstości wyładowań doziemnych Ng. Dlatego dokładność obliczeń zależy od dokładności wyznaczenia gęstości wyładowań doziemnych. W tabeli 1 zwraca uwagę niewielka liczba uderzeń w najwyższy obiekt – Tokyo Skytree. Wieże w Toronto i w Ostankino inicjowały wszystkie pioruny. Natomiast wieża w Tokio inicjowała tylko część piorunów a część piorunów w nią trafiających była piorunami chmura-ziemia. Zjawisko to można wytłumaczyć wysokością centrum ładunku ujemnego nad ziemią. Gdy centrum to znajduje się poniżej 6 km, wówczas z obiektu o wysokości większej niż 500 m inicjowane są pioruny obiekt-chmura. Wysokości centrum ładunku ujemnego nad Moskwą i Toronto są położone na wysokości mniejszej niż 6 km.

Niebezpieczny Giewont

Giewont jest bardzo stromy. Jego północna ściana wznosi się aż 400 m na poziomym odcinku 300 m, co daje nachylenie 130 proc. (rys. 3). Od strony południowej nachylenie jest mniejsze, na poziomym odcinku 500 m grzbiet góry opada o 300 m (nachylenie 60 proc.).

Rys. 3. Widok Giewontu z krzyżem o wysokości 15 m
A
B

Stanisław Szpor przypomniał ciekawy zapis w dziele Stanisława Staszica z roku1815 „O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski”. Staszic, przebywając w Tatrach podczas burzy, miał wrażenie, że niektóre pioruny rozwijają się nie z chmur do ziemi a właśnie ze szczytów w kierunku chmur: „Słychać nieprzyjemny huk, nieustanne błyskanie i piorunów bicie. Tych zdawało się więcej ostrzem wypadać w górę, niźieli z góry uderzać w skały”. Ta obserwacja wyprzedziła o 125 lat publikację Mc Eachron’a o piorunach inicjowanych z Empire State Building w Nowym Jorku. Stromość szczytów Tatr i możliwość inicjowania z nich piorunów ziemia-chmura zwiększa liczbę uderzeń piorunów w te miejsca i zagrożenie porażeń turystów.

Wypadki porażeń zakończone niekiedy śmiercią na Giewoncie zdarzyły się już wiele razy. Jednym z najtragiczniejszych był w sierpniu 1937 roku Zginęły wówczas cztery osoby a trzynaście odniosło obrażenia. Następne wydarzyły się w latach 1950, 1961, 1964, 1966, 1968, dwukrotnie w 1986, 2001, 2004, 2008 2009 (jedna osoba zabita). Prof. Marek Szczerbiński z AGH analizował miejsca wyładowań piorunowych uderzających w Giewont i jego otoczenie w roku 2008 i 2009, korzystając z rejestracji systemu LINET. Liczbę piorunów uderzających w szczyt Giewontu w roku oszacowano na 10. Rejestracje wykazały, że szczyt Giewontu nie stanowi wyraźnie uprzywilejowanego miejsca uderzeń. Znaczna liczba uderzeń trafia również w całe pasmo Giewontu o długości ok. 1,6 km. Dlatego apele o demontaż krzyża nie są uzasadnione.

ObiektWysokość mNg km-2 rok-1NrejestrNoblRejestracje z lat
Tokyo Skytree634212272012-2016
Toronto CN Tower5532,832281978-1995
Toronto CN Tower5532,833281991-2005
Ostankino TV Tower540326291968-1975
New York Empire State4431,4239
Paris Eiffel Tower3282,157
Baltimore Lexington Building1052,91
Tabela 1. Roczna liczba uderzeń piorunów w wysokie obiekty

Wypadek z sierpnia 2018

22.08.2019 roku około godziny 12.30 nad Tatry od południowego zachodu nadciągnęła burza (rys. 4a). W rejonie Giewontu burza nie była poprzedzona opadami deszczu, co spowodowało, że turyści zostali na szlakach, a było ich wielu. Przypuszczalnie zbagatelizowali wcześniejsze grzmoty i błyski. Gdy pierwsze błyskawice dosięgły Giewontu, okazało się, że tak duża liczba turystów nie może zejść szybko dwoma wąskimi i trudnymi szlakami. W szczyt Giewontu piorun uderzył kilka razy o godzinie 13.06. Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe otrzymało wiadomość o zdarzeniu o godzinie 13.16. Gdy pierwsi ratownicy dotarli w rejon Giewontu, wyładowania ciągle trwały. W Polsce zginęły cztery osoby a około 150 było rannych, na Słowacji jedna osoba zmarła a dwie były ranne. W akcji wzięło udział ponad 45 ratowników GOPR i wiele innych osób z Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia Ratunkowego i helikopter. Po godzinie 14:00 nad Tatrami po polskiej stronie granicy odnotowano tjuż ylko kilka wyładowań (rys. 4b).

Wnioski

Przebywanie na szczytach i graniach Tatr podczas burzy stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo dla turystów.

Przed wyjściem w góry turyści powinni zapoznać się z komunikatami o zagrożeniu burzowym lub sprawdzić aktualną sytuację burzową na stronach internetowych, np.:

www.burze.dzis.net

www.pogodynka.pl/burze

www.euclidorg/realtime.html

Podziękowanie

Autor dziękuje naczelnikowi TOPR Janowi Krzysztofowi za udostępnienie sprawozdania z akcji ratowniczej 22.08.2020 roku.

235 KOMENTARZE

  1. Just desire to say your article is as amazing. The clearness for your submit is simply nice and i can assume you’re a professional on this subject. Well along with your permission let me to clutch your feed to stay up to date with imminent post. Thanks a million and please continue the rewarding work.|

  2. Does your blog have a contact page? I’m having problems locating it but, I’d like to shoot you an e-mail. I’ve got some recommendations for your blog you might be interested in hearing. Either way, great site and I look forward to seeing it grow over time.|

  3. Check City is a direct lender for installment loans. As a direct lender, Check City provides installment loans directly to their customers. Enjoy a simpler loan process and less hassle by using a direct lender like Check City. Nevada: A payday loan costs $16.50 per $100 borrowed. For example, a $100 loan due in 14 days would have a total repayment of $116.50 and has an APR (Annual Percentage Rate) of 430.18%.* With any loan, you’ve likely heard the term “APR” or “annual percentage rate”. Traditionally, this number is used to show the cost of a loan repayment. However, APR is an annual number. They show the cost of a loan repayment expressed on a yearly basis. Since it’s based on a year, the APR number increases when a loan term is shorter, even if the cost is the same as a loan with a longer repayment time. Installment loans are repaid over the course of a couple months. When it comes to short-term loans, APR is not synonymous with cost. There are more accurate metrics to consider when comparing short-term loan costs. https://ifraga.com.br/community/profile/jeffryodm81508/ Interest rates on such loan is higher than home loan, car loan or gold Loan as there is a greater risk involved. Answer: Documents required by individuals, whether salaried or self-employed include an application form, identity proof (Passport, driving license, Aadhaar card, Voter ID), address proof (valid form of ID proof with the permanent address should be at least a year old) and income proof (bank statement from the last three months). Customers must keep in mind that all information given to YES BANK may be verified at any point in time by our authorised employees before the loan is sanctioned.

  4. Пока батя сидит в командировке, мачеха соблазняет пасынка на секс, потому что хочет секса! К счастью, у тебя есть 7 дней БЕСПЛАТНОГО премиум доступа! Длинноволосая мачеха отдалась пасынку в ванной, сделав сочный минет Мачеха сосет пасынку в душе и ебется втроем с его братом и девушкой Грудастая мачеха засветила сиськи перед пасынко и легко соблазнила на еблю Друзья поддержите наш новый проект! Отличные видео и приятный дизайн Пасынок вместе с подругой подсмотрели за мачехой и трахнулись с ней Мачеха с сыном,Русские субтитры,порно с переводом,Eva Notty,Stepmom,mom,mother,son,сын инцест incest ебля за спиной отца минет Русскую телку трахнули на иностранном порно кастинге во все дырки В этот период она всегда едет в отпуск, в Трускавец. Примерно за 2—3 месяца пишется список что нужно купить, взять с собой или сделать зарание, потом это все педантично выполняется и вычеркивается, как выполненное. Я никогда не понимала такого фанатизма. Ездить в одно и тоже место, да еще и в тот же санаторий 6 лет подряд. Это же скучно. https://theroaming.tech/community/profile/jimmy29d5716559/ Если вам надоело смотреть популярные порно видео с развратными дамочками, то врубайте плей и смотри винтажное ххх ретро с актерами тех времен. Здесь красотки с… Как постить мемы в эпоху интернет-блэкаута? Спецпроект о выживании во время шестичасового сбоя в соцсетях и мессенджерах ?? Быстрый поиск порно Таким образом команда Андрея Малахова нашла ответ на популярный у пользователей соцсетей вопрос о том, откуда инстаграм-дивы берут средства на отдых на дорогих курортах, в роскошных отелях и полёты на частных самолётах, откуда они любят радовать подписчиков своими селфи. Телевизионщики выяснили, где берут на это средства девушки, которые не работают, часто даже не имеют образования. «Хотела вам сказать, что в настоящий момент мы с Лёшей помирились. Мы дали друг другу последний шанс, как бы это смешно ни звучало. Мы оба устали от негатива по отношению друг к другу. Мы будем вместе стараться для наших отношений. Я очень верю, что результат будет положительным», — признавалась Безбородова в «Инстаграме».

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Gorące tematy

Zielony Ład na Podkarpaciu- Franciszek Rozmus

Cichym złodziejem energii elektrycznej w Polsce są przestarzałe lampy uliczne, mamy ich obecnie ponad trzy miliony. Samorządy w 2 300 gmin w Polsce powinny...

Najlepsze ćwiczenia na brzuch – Emilia Kaba

Lepsza kondycja, zgrabna sylwetka, mniej problemów zdrowotnych – to tylko niektóre korzyści z systematycznych ćwiczeń. Żeby jednak trening był bezpieczny i nie powodował kontuzji,...

Mistrzyni Europy – Alicja Tchórz

Nie każdy musi być zawodowym sportowcem, raczej chodzi o to, żeby być sprawnym i zdrowym – mówi mistrzyni Europy, Alicja Tchórz w rozmowie z...

Powiązane Artykuły

Zielony Ład na Podkarpaciu- Franciszek Rozmus

Cichym złodziejem energii elektrycznej w Polsce są przestarzałe lampy uliczne, mamy ich obecnie ponad trzy miliony. Samorządy w 2 300 gmin w Polsce powinny...

Najlepsze ćwiczenia na brzuch – Emilia Kaba

Lepsza kondycja, zgrabna sylwetka, mniej problemów zdrowotnych – to tylko niektóre korzyści z systematycznych ćwiczeń. Żeby jednak trening był bezpieczny i nie powodował kontuzji,...

Mistrzyni Europy – Alicja Tchórz

Nie każdy musi być zawodowym sportowcem, raczej chodzi o to, żeby być sprawnym i zdrowym – mówi mistrzyni Europy, Alicja Tchórz w rozmowie z...