Koronawirus na Świecie

All countries
331,846,830
Zakażeni
Updated on 18 January 2022 14:13
All countries
267,089,812
Ozdrowieńcy
Updated on 18 January 2022 14:13
All countries
5,565,819
Zgony
Updated on 18 January 2022 14:13

Koronawirus na Świecie

All countries
331,846,830
Potwierdzone
Updated on 18 January 2022 14:13
All countries
267,089,812
Wyzdrowiało
Updated on 18 January 2022 14:13
All countries
5,565,819
Zgony
Updated on 18 January 2022 14:13

Piotr Lamprecht pierwszy akreista polski – Stanisław Srokowski

Już objaśnialiśmy na tych łamach znaczenie tego dziwnego terminu „akreista”. Teraz pokażemy przykłady. Każda artystyczna era przynosi coś nowego i ważnego Tak powstają epoki literackie, np. odrodzenie, oświecenie, romantyzm. Tak się rodzą nowe kierunki sztuki, realizm, surrealizm, futuryzm. Kiedy się tak rodzą? Wtedy, kiedy pojawiają się nowi artyści, których łączy jakaś szczególna cecha, sposób widzenia świata, metoda twórcza, styl albo poczucie piękna. Nie mieszczą się oni w dotychczasowych nurtach i estetykach. W taki sposób pojawił się w Polsce AKREIZM. Piszę tę nazwę dużymi literami, byśmy ją łatwiej zapamiętali. A skąd się ta nazwa wzięła? Pisałem już o tym tutaj, ale przypomnę, ponieważ nowe pojęcia nie od razu zapadają łatwo w pamięć. „AKRA w starożytnym języku greckim znaczy: brzeg, skraj, kraniec, szczyt. W nowym języku greckim AKRI znaczy to samo, brzeg, skraj, kraniec, szczyt. Przymiotnik od tego pojęcia brzmi: AKREOS, czyli: skrajny, brzegowy, krańcowy, kresowy itp. Wobec tego AKREIZM, jako kierunek sztuki poetyckiej oznacza skrajność, krańcowość… Wobec tego poeta uprawiający taką poezję będzie: AKREISTĄ”.

Spytałem specjalistów, czy dobrze wywodzę ten termin z języka greckiego. Znakomity językoznawca, prof. Jan Wawrzyńczyk z Uniwersytetu Warszawskiego napisał mi: „JAK NAJBARDZIEJ! Dobry derywat! Nota bene, ładnie nawiązuje asocjacyjnie i semantycznie do znanego terminu akmeizm, akmeista, akmeiści”… Z kolei prof. Dorota Heck z Uniwersytetu Wrocławskiego po przeczytaniu naszego eseju w poprzednim numerze „GO” od razu znalazła akreistów w sztukach plastycznych i wymieniła ich nazwiska. Termin wchodzi więc do słownika języka polskiego. I wraz z tym terminem wchodzi do literatury Piotr Lamprecht, pierwszy akreista w polskiej poezji.

Urodził się w 1983 roku we Wrocławiu. Wiersze pisał już na studiach. Jego teksty charakteryzowały się ogromną dyscypliną, ascetyzmem formalnym. Po studiach Lamprecht poszedł do klasztoru, został augustianinem, wikariuszem w parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Krakowie, ale wierszy pisać nie przestał. W miarę rozwoju uwalniał się w strofach poetyckich od opowieści, od fabuły, od legendy, od nadmiaru historii, zacieśniał coraz bardziej formalną stronę przekazu, a zarazem stawał się coraz bardziej zagadkowy, wieloznaczny i coraz bardziej inspirujący. Stawał nad brzegiem języka, na skraju wiersza, bo dalej już było tylko milczenie. Dalej już w poezji nie można było pójść.

Lamprecht rozpoczął proces odradzania poezji, odnowy od środka, od metafory. Zrobił to, co robił Jerzy Grotowski w Teatrze Laboratorium we Wrocławiu, kiedy szykował „Apocalypsis cum figuris”, spektakl, na który zjeżdżali miłośnicy sztuki z całego świata. Bo był tak nowatorski, awangardowy, niepodobny do niczego, co istniało w sztuce scenicznej. Odrzucał cały tradycyjny kostium teatralny. Pozbywał się sceny, dekoracji, muzyki, kostiumów, literatury, języka konwencji, a mimo to wciąż był teatralnym spektaklem. Lamprecht zachowuje się podobnie. Odrzucił, zgodnie z myślą awangardową, stary kostium poetycki, tradycyjne rymy i rytmy, fabułę i historię, muzykę i opowieść. Co więc zostawił? Zostawił myśl, obraz, przenośnię, znak. Przesunął granice poznawanego świata. A równocześnie zagęścił znaczenia, sensy wypowiedzi, jakby otworzył wziernik do tajemnicy, trzymając się ściśle rygorów dyscypliny, intelektualnego skrótu, logicznego wzorca. Oto przykłady jego wierszy:

***

taniec
deszczu
światło
z papieru

I to koniec? – spyta Czytelnik Tak, koniec. I początek czegoś nowego. Cztery słowa. I żadnej opowieści. O co chodzi? Lamprecht śle sygnał, znak orientacyjny, rzuca snop światła w otchłań i wyłapuje z niej jakiś obraz, ślad, sens. Taniec deszczu. Piękny obraz. Tańczący deszcz. Sam w sobie mały cud. Ale może to nie tylko deszcz? Może coś więcej. Natura jest pięknem! Podziwiajmy więc piękno stworzenia, Boski dar miłości, radość życia. Zachwycajmy się chwilą. Bo umknie nam na zawsze. Powiedzielibyśmy „carpie diem” ( „chwytaj dzień” z Horacego). A „światło z papieru”? Jakie może być światło z papieru? Rozległe pole dla wyobraźni, dla skojarzeń. Może to obraz malarski bijący własnym blaskiem? Może nowa idea uderzająca ostrym światłem? Strofy poetyckie zapisane na kartce papieru, jako światło, które nam coś rozjaśnia? Partytura genialnego utworu muzycznego? Poeta nie tłumaczy, nie interpretuje. Może nawet nie oczekuje od nas interpretacji. Chce jednego. Byśmy przeżyli PIĘKNO, Boską Mądrość. Byśmy na moment spotkali się z duchem jasności i miłości. To akreizm estetyczny i moralny. Rzuca nas na brzeg jakiegoś zjawiska i powiada: doznawaj, przeżywaj, raduj się, bo świat jest piękny. Albo myśl, kojarz, bo po to masz umysł i wyobraźnię. To ostatni moment, byś doznał czegoś nowego, ważnego, oryginalnego.

W najnowszym tomiku wierszy, w „Pudełku” spotkamy surowe, zwięzłe, twórcze zwroty, które błyszczą, jaśnieją, uderzają swoją intensywnością i siłą. Jakby człowiek wyszedł z ciemności i nagle spojrzał w słońce. Następuje, o paradoksie, ciemne olśnienie. Bo poezja akreistyczna opiera się też, a może głównie, na paradoksie. Tego nie można opowiedzieć, zrelacjonować, przedstawić, temu trzeba się oddać, jak rażeniu słońca. Tej poezji nie da się streścić, zrelacjonować. Bo jak streścić taki wiersz:

***

w ciszy/spaceru/odczyt/nekrologów/ścieżka pomiędzy

Śmierć na Kazimierzu/ ktoś umarł na Krakowskiej/robi się/tu pusto/jest trochę światła/

w bezdomnych

Jak na Lamprecta to i tak dużo słów. Ze szczątków obrazu wnioskujemy, że podmiot liryczny krąży po cmentarzu i odczytuje nekrologi zmarłych. I jest tu „ścieżka pomiędzy”. Od razu kojarzymy, że pomiędzy grobami. Ale może nie tylko pomiędzy grobami? Poeta zawiesza głos, nie dopowiada. Niech zadziała wyobraźnia. Czymże więc jest to „pomiędzy”? Może pomiędzy życiem a śmiercią? Pomiędzy człowiekiem a Bogiem? Pomiędzy ciszą a głosem? A w drugiej części wiersza konkluzja. Znowu ktoś zmarł na Krakowskiej. Robi się „pusto”. Ale najważniejsze: „jest trochę światła w bezdomnych”. Nie jest jeszcze tak źle, skoro bezdomni, a więc najubożsi niosą „trochę światła”, to znaczy, że nadzieja nie zginęła. Światło to obsesja, pasja i miłość Lamprechta. Zawsze szuka tego, co rozjaśnia nasz byt.

We wcześniejszym tomiku, „Ewangelii gruzu”, jakby przewidział to, co się dzisiaj dzieje na polskich ulicach. Ewangelia to Dobra Nowina. Ale co to za Dobra Nowina, która zarazem jest nowiną gruzu, czyli świata zniszczonego, zdeprawowanego, moralnie zrujnowanego. Czymże dokładnie jest ten gruz? Może to nasze popękane, chore słowa? Może fałszywe i obłudne wypowiedzi? Może strach zasiany w głębi frazeologii? A może to gruzy naszego sumienia, głuchego na ludzkie cierpienie? I jakże się ma Ewangelia do upadku norm i zasad? Może właśnie teraz Dobra Nowina jest nam najbardziej potrzebna, byśmy się odrodzili i na nowo spojrzeli na siebie.

Lamprecht z tamtą książką i z tą nową „Pudełkiem”, od razu stał się ikoną nowego pokolenia. Postawił temu pokoleniu, ale i swojej epoce, zasadnicze pytania. W jakim kierunku idzie świat? Ku czemu zmierza? Szuka też odpowiedzi w samej poezji. Odrzuca skostniały, sklerotyczny język. Jego poezja nieustannie przekształca się, tropi nowe środki ekspresji, mierzy się z tradycją i wyznacza dalsze szlaki. Bada, co się naprawdę z językiem stało. Pisze tak, jakby zmagał się z katastrofą języka, jakby dostrzegł, że w naszej epoce język został poddany straszliwym torturom, gwałtom, manipulacjom, a on, poeta, nie chce się na nie godzić. Pragnie ocalić w języku to, co w nim jest najgłębsze i najistotniejsze, sens, wartość słów, ducha, jakby archeologię znaczeń. To jest czas wykasowywania zbędnych słów. Duch miłości i wolności unosi się nad Lamprechta wierszami. I duch jasności, światła. Widoczny także w poniższych strofach

***

w spacerach
zagląda
do jaskiń
księżyc
błyska
pozostała
czułość
światła

Lamprecht tworzy mitologię sensów, a nie mitologię historii. Poprzez dalekie asocjacje poszukuje transcendencji, zapisuje się skomplikowanymi znakami szyfru.

415 KOMENTARZE

  1. Simply wish to say your article is as astonishing.
    The clearness in your post is just nice and i can assume you’re an expert on this subject.
    Fine with your permission allow me to grab your feed to keep up to date with forthcoming post.
    Thanks a million and please continue the gratifying work.

  2. 657391 304919This web page could be a walk-through like the data you wanted concerning this and didnt know who require to. Glimpse here, and you will surely discover it. 301150

  3. Does your blog have a contact page? I’m having problems locating it but, I’d like to shoot you an email. I’ve got some ideas for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website and I look forward to seeing it expand over time.|

  4. You really make it seem really easy together with your presentation however I in finding this matter to be really one thing that I believe I might never understand. It seems too complicated and extremely broad for me. I am taking a look ahead on your next publish, I’ll attempt to get the hold of it!|

  5. Hey are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you require any coding expertise to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!|

  6. My brother recommended I may like this web site. He was once entirely right. This post truly made my day. You cann’t consider just how so much time I had spent for this info! Thank you!|

  7. Hello would you mind letting me know which hosting company you’re utilizing? I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I must say this blog loads a lot faster then most. Can you recommend a good hosting provider at a reasonable price? Thanks a lot, I appreciate it!|

  8. Magnificent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just too fantastic. I actually like what you have acquired here, certainly like what you’re stating and the way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it sensible. I can not wait to read much more from you. This is really a wonderful site.|

  9. Hello there! I know this is kinda off topic however I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog post or vice-versa? My website covers a lot of the same topics as yours and I believe we could greatly benefit from each other. If you’re interested feel free to send me an email. I look forward to hearing from you! Great blog by the way!|

  10. With havin so much content do you ever run into any issues of plagorism or copyright violation? My site has a lot of completely unique content I’ve either written myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the web without my agreement. Do you know any solutions to help reduce content from being ripped off? I’d truly appreciate it.|

  11. you are really a just right webmaster. The site loading speed is amazing. It seems that you’re doing any unique trick. Moreover, The contents are masterpiece. you have done a fantastic task in this matter!|

  12. What i do not understood is in reality how you’re not actually a lot more smartly-appreciated than you might be now. You are very intelligent. You know therefore significantly in the case of this subject, produced me in my opinion believe it from a lot of varied angles. Its like women and men are not interested until it is something to accomplish with Girl gaga! Your individual stuffs nice. Always take care of it up!|

  13. I like the valuable information you supply in your articles. I will bookmark your weblog and test once more here regularly. I’m relatively sure I’ll be told plenty of new stuff right here! Best of luck for the following!|

  14. Appreciating the time and effort you put into your website and detailed information you provide. It’s nice to come across a blog every once in a while that isn’t the same old rehashed material. Excellent read! I’ve bookmarked your site and I’m including your RSS feeds to my Google account.|

  15. Unquestionably imagine that which you stated. Your favorite reason seemed to be on the web the easiest thing to have in mind of. I say to you, I certainly get annoyed whilst folks consider concerns that they just don’t realize about. You controlled to hit the nail upon the top and outlined out the entire thing with no need side-effects , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thank you|

  16. This is the right website for anybody who hopes to understand this topic. You realize so much its almost tough to argue with you (not that I actually will need to…HaHa). You definitely put a brand new spin on a topic that’s been written about for decades. Great stuff, just wonderful!|

  17. Heya i am for the first time here. I found this board and I find It really useful & it helped me out a lot. I hope to give something back and help others like you helped me.|

  18. I believe that is one of the so much vital info for me. And i’m happy studying your article. However want to statement on few basic things, The web site style is perfect, the articles is really nice : D. Just right job, cheers|

  19. Hello there, just changed into aware of your blog through Google, and located that it’s really informative. I’m going to watch out for brussels. I’ll be grateful in the event you continue this in future. Numerous folks might be benefited out of your writing. Cheers!|

  20. Appreciating the dedication you put into your site and in depth information you present. It’s awesome to come across a blog every once in a while that isn’t the same outdated rehashed material. Fantastic read! I’ve bookmarked your site and I’m adding your RSS feeds to my Google account.|

  21. We stumbled over here coming from a different web page and thought I should check things out. I like what I see so now i’m following you. Look forward to looking into your web page yet again.|

  22. Hey! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to take a look. I’m definitely loving the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers! Great blog and excellent style and design.|

  23. Hola! I’ve been following your website for a while now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Huffman Tx! Just wanted to say keep up the excellent job!|

  24. Interesting blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere? A design like yours with a few simple tweeks would really make my blog jump out. Please let me know where you got your design. Appreciate it|

  25. Great site you have here but I was curious about if you knew of any user discussion forums that cover the same topics talked about here? I’d really love to be a part of group where I can get responses from other knowledgeable individuals that share the same interest. If you have any recommendations, please let me know. Bless you!|

  26. Excellent blog you have here.. It’s difficult to find high-quality writing like yours nowadays. I honestly appreciate individuals like you! Take care!!|

  27. Hello, i think that i saw you visited my blog thus i came to “return the favor”.I’m attempting to find things to improve my site!I suppose its ok to use some of your ideas!!|

  28. I am not sure where you’re getting your info, but good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more. Thanks for great information I was looking for this information for my mission.|

  29. Hmm is anyone else encountering problems with the images on this blog loading? I’m trying to find out if its a problem on my end or if it’s the blog. Any responses would be greatly appreciated.|

  30. Thanks a lot for sharing this with all folks you actually know what you are talking approximately! Bookmarked. Kindly also discuss with my site =). We may have a hyperlink change agreement between us|

  31. I was suggested this web site through my cousin. I am no longer certain whether or not this publish is written through him as no one else know such precise about my problem. You are amazing! Thanks!|

  32. You actually make it seem so easy with your presentation but I find this topic to be really something which I think I would never understand. It seems too complicated and extremely broad for me. I am looking forward for your next post, I will try to get the hang of it!|

  33. Hi there, You have performed a great job. I’ll definitely digg it and individually recommend to my friends. I am confident they’ll be benefited from this web site.|

  34. First of all I would like to say great blog! I had a quick question that I’d like to ask if you do not mind. I was interested to know how you center yourself and clear your head before writing. I have had a hard time clearing my thoughts in getting my thoughts out there. I truly do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally wasted just trying to figure out how to begin. Any suggestions or hints? Cheers!|

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Gorące tematy

Stefania Wilczyńska: opiekowała się żydowskimi sierotami, zabita przez Niemców w Treblince

Przez lata pamięć o Stefania Wilczyńskiej, współzałożycielki Domu Sierot pozostawała w cieniu Janusza Korczaka. A Dom Sierot bez nie by nie istniał. Podobnie jak...

Rabunek polskich dzieci – makabryczny plan Himmlera

Plan zakładający selekcję, wywózkę i germanizację polskich dzieci. Szacuje się, że Niemcy wywieźli do Rzeszy nawet 200 tysięcy z nich, z czego do Polski...

Powiązane Artykuły

Stefania Wilczyńska: opiekowała się żydowskimi sierotami, zabita przez Niemców w Treblince

Przez lata pamięć o Stefania Wilczyńskiej, współzałożycielki Domu Sierot pozostawała w cieniu Janusza Korczaka. A Dom Sierot bez nie by nie istniał. Podobnie jak...

Rabunek polskich dzieci – makabryczny plan Himmlera

Plan zakładający selekcję, wywózkę i germanizację polskich dzieci. Szacuje się, że Niemcy wywieźli do Rzeszy nawet 200 tysięcy z nich, z czego do Polski...