Koronawirus na Świecie

All countries
197,584,113
Zakażeni
Updated on 30 July 2021 17:17
All countries
176,966,315
Ozdrowieńcy
Updated on 30 July 2021 17:17
All countries
4,218,786
Zgony
Updated on 30 July 2021 17:17

Koronawirus na Świecie

All countries
197,584,113
Potwierdzone
Updated on 30 July 2021 17:17
All countries
176,966,315
Wyzdrowiało
Updated on 30 July 2021 17:17
All countries
4,218,786
Zgony
Updated on 30 July 2021 17:17

Trzy pytania – trzy odpowiedzi

Prof. dr hab. Zbigniew Rau, Minister Spraw Zagranicznych w rozmowie z Agnieszką Wojciechowską van Heukelom

Kilka miesięcy temu objął Pan tekę Ministra Spraw Zagranicznych w rządzie Mateusza Morawieckiego, co było dla Pana największym zaskoczeniem w tym resorcie?

Pełnienie funkcji Ministra Spraw Zagranicznych to na pewno trudne zadanie, jednakże należy podkreślić, że Ministerstwo nie różni się aż tak bardzo od innych resortów. Każdy z nich ma swoją misję, którą należy uszanować, i dla dobra której należy pracować. Nasza misja to przede wszystkim konkretne działania zmierzające do utrwalenia wysokiej pozycji naszego kraju na arenie międzynarodowej i zaznaczenia otwartości na współpracę na wszelkich możliwych poziomach, jak i niezależności. Są to zarówno mniejsze, bardziej indywidualne projekty, jak i te duże, takie jak współpraca wewnątrz Unii Europejskiej, w Grupie Wyszehradzkiej, transatlantycka czy z naszymi partnerami na Wschodzie.

      Ponadto, na Ministrze Spraw Zagranicznych spoczywa odpowiedzialność za możliwie natychmiastową reakcję w sytuacji kryzysowej, uwzględniającej partnerstwo zagraniczne. Takie sytuacje zdarzają się teraz częściej ze względu choćby na pandemię COVID-19 i one rzeczywiście mogą być zaskakujące. Polityka zagraniczna nie jest sztuką prostego wyboru, lecz wręcz przeciwnie – zawsze wymaga ona dostosowania działań do dynamicznie zmieniających się stosunków międzynarodowych z uwzględnieniem uwarunkowań wewnątrz państwa.

      Prowadzenie konstruktywnego dyskursu z naszymi partnerami politycznymi z zagranicy jest utrudnione przez pandemię, ale nie zostało uniemożliwione. Także z tego kryzysu komunikacji udało nam się wyjść obronną ręką, choć należy zauważyć, że bezpośrednie spotkania w cztery oczy są zawsze bardziej efektywne niż te online. Ministerstwo Spraw Zagranicznych to zawsze arena nieprzewidywalnych wydarzeń, ale tak jak wspomniałem, w polityce należy być przygotowanym przede wszystkim na to, że w każdej chwili możemy zostać zaskoczeni.

Rządy PIS kojarzone są z dobrą zmianą. Jak zamierza Pan udoskonalić funkcjonowanie Ministerstwa Spraw Zagranicznych?

Państwo Polskie zasługuje na to, aby nasza dyplomacja nareszcie zerwała z XIX i XX-wiecznymi założeniami, na których, niestety, wciąż oparte jest jego obecne funkcjonowanie i aby stało się prawdziwym przyczółkiem polskiej racji stanu na arenie międzynarodowej i w relacjach z poszczególnymi krajami.  Do prac nad nową ustawą o służbie zagranicznej, która jest obecnie procedowana w parlamencie, przystępowałem z myślą, że w polskiej dyplomacji konieczne są zmiany fundamentalne, systemowe i jednoznaczne. Projekt nowej ustawy to długo wyczekiwana reforma polskiej dyplomacji kończąca z patologiami komunistycznej przeszłości, postkomunistycznej transformacji i quasi etosem III RP. Wprowadzimy nową strukturę służby zagranicznej oraz dostosujemy ją do potrzeb i wyzwań współczesnego świata. Ustawa w sposób klarowny oddziela czynnik polityczny, reprezentowany przez ambasadorów i kierownictwo resortu od zawodowego, urzędniczego komponentu, złożonego z zawodowego korpusu dyplomatycznego oraz pozostałych członków służby zagranicznej.  Tutaj resort spraw zagranicznych w sposób bardzo wyrazisty odstaje od reszty administracji rządowej – wywodzące się jeszcze z PRL rozwiązania sprawiają, że czynnik polityczny i urzędniczy nadal są ze sobą splecione, a zatem nie ma właściwego dla demokratycznych standardów państwa prawnego ich rozdzielenia.

           Aby służba zagraniczna sprawnie realizowała cele polskiej polityki zagranicznej musi sięgnąć po doświadczonych w środowisku międzynarodowym specjalistów z rynku, a także młodych energicznych ludzi, dla których rekrutacja na Aplikację Dyplomatyczną w obecnym momencie kariery byłaby zawodowym krokiem wstecz, a których MSZ potrzebuje w celu sprostania nadchodzącym wyzwaniom. Proponowany projekt ustawy umożliwia zatem otwarcie dostępu do karier dyplomatycznych przedstawicielom nauki, ekspertom, ludziom biznesu, urzędnikom z doświadczeniem międzynarodowym.

            Ponadto, nowa ustawa przekazuje z mocy prawa archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych do dyspozycji Instytutu Pamięci Narodowej, a tym samym udostępnia go zainteresowanym podmiotom na  rzecz dociekań naukowych i publicystycznych na zasadach opisanych w przepisach o IPN. To długo wyczekiwana zmiana kończąca ostatecznie z komunistyczną przeszłością resortu spraw zagranicznych, który jako ostatni z kluczowych ministerstw nie przekazał do wglądu polskiemu społeczeństwu swojego archiwum.

Sytuacja w świecie jest skomplikowana, nie tylko ze względu na pandemię. Jakie wyzwania czekają polskiego Ministra Spraw Zagranicznych w najbliższym czasie?

Pandemia COVID przyspieszyła proces fragmentaryzacji systemu międzynarodowego oraz stała się katalizatorem negatywnych zjawisk, m.in. zaburzeń w globalnym i regionalnym obiegu gospodarczym, które gwałtownie pogarszają i tak już niesprzyjające trendy w gospodarce światowej. Sytuacja epidemiczna doprowadziła do wzrostu rewizjonizmu oraz dezinformacji dążącej do podkreślenia przewagi systemów protekcjonistyczno-autokratycznych nad wolnorynkowo-demokratycznymi. Głównym celem jest podważenie autorytetu Zachodu, osłabienie organizacji międzynarodowych i porządku opartego o zasady wolności, praw człowieka, prymatu prawa międzynarodowego. Przekonanie o zbliżającym się „upadku” Zachodu zachęca państwa takie jak Federacja Rosyjska do agresywnej polityki ukierunkowanej na podważenie architektury europejskiego bezpieczeństwa i odbudowy swojej strefy wpływów.

              Obserwujemy intensyfikację geopolitycznej konkurencji pomiędzy USA a Chinami, co sprawia, że te dwa kraje stają się dla siebie nawzajem nie tylko partnerami, ale również rywalami. Te relacje z pewnością będą stanowić element definiujący układ sił na świecie. 

     Naczelnym paradygmatem polskiej polityki zagranicznej pozostanie utrzymanie bezpieczeństwa państwa i jego roli jako suwerennego podmiotu w procesie europejskiej integracji. Poziom współczesnych zależności jest tak zaawansowany, że żadne państwo, nawet najbardziej potężne, nie może samodzielnie rozwiązywać problemów, które często występują w skali globalnej i dowolnie kształtować swojego otoczenia międzynarodowego. Europa ukształtowana po II wojnie światowej i po upadku „żelaznej kurtyny” charakteryzuje się wielowymiarowymi zależnościami, a głównym wyzwaniem pozostanie takie ich wykorzystywanie, aby w jak najlepszym stopniu odpowiadało interesowi Polski.

              Unia Europejska jest i pozostanie dla Polski podstawową platformą modernizacji, szczególnie w wymiarze gospodarczym. Będziemy dalej optować za poszerzeniem tego wymiaru UE, szczególnie w zakresie wzmocnienia wspólnego rynku, będącego realną dźwignią tak naszego, jak i europejskiego wzrostu.

               Z punktu widzenia interesów Polski, kluczowy jest dalszy rozwój projektu europejskiego w duchu zasady subsydiarności, solidarności i poszanowania interesów wszystkich państw członkowskich, nie tylko tych największych. Istotne pozostaje dążenie do pogłębiania wspólnego rynku, a w szczególności przeciwdziałanie rosnącym tendencjom protekcjonistycznym w Europie.

                 Polska pozostaje otwarta na rzeczowe dyskusje dotyczące zwiększania współpracy unijnej w wybranych obszarach, np. polityce bezpieczeństwa. Koncepcja unijnej autonomii strategicznej powinna się odbywać w symbiozie z NATO i USA i innymi poza-unijnymi partnerami.

Poprzedni artykułSens- Kornel Morawiecki
Następny artykułWaga argumentu-Andrzej Myc

57 KOMENTARZE

  1. Oh my goodness! Incredible article dude! Many thanks, However I am going through difficulties with your RSS.

    I don’t understand the reason why I cannot subscribe to it.
    Is there anybody having identical RSS issues? Anyone who knows the solution can you kindly respond?

    Thanks!!

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Gorące tematy

Powiązane Artykuły