Koronawirus na Świecie

All countries
240,226,016
Zakażeni
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
215,798,951
Ozdrowieńcy
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
4,893,452
Zgony
Updated on 14 October 2021 21:12

Koronawirus na Świecie

All countries
240,226,016
Potwierdzone
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
215,798,951
Wyzdrowiało
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
4,893,452
Zgony
Updated on 14 October 2021 21:12

JANINA PRUS-NIEWIADMOSKA – sanitariuszka poległa w walce pod „Termopilami lwowskimi”

Janina Prus-Niewiadomska, pseudonim „siostra Wanda”, urodzona w 1985 r., zmarła 6 stycznia 1919 r. we Lwowie. Była jedną z Orląt Lwowskich, sanitariuszką, służyła w Ochotniczej Legii Kobiet, walczyła w I wojnie światowej i wojnie polsko-ukraińskiej. Odznaczona Krzyżem Obrony Lwowa.

Janina przyszła na świat w rodzinie Macieja, który był inżynierem i Zofii z domu Radwan. Rodzina mieszkała w Bochni. Tam też dziewczyna uczęszczała do Szkoły Wydziałowej. Mając 19 lat zgłosiła się do służby w Legionach rozpoczynając kurs na sanitariuszkę w Towarzystwie „Strzelec”. Była to legalnie działająca polska organizacja paramilitarna, której założycielem był Eugeniusz Kiernik. Po wybuchu I wojny światowej Towarzystwo zostało zmobilizowane tworząc kompanie kadrowe, a od 16 sierpnia 1914 r. Legiony Polskie.

Po wybuchu I wojny światowej Janina zaczęła działać pod pseudonimem „siostra Wanda” jako sanitariuszka przy II Brygadzie Legionów Polskich. Razem z żołnierzami brała udział w kampanii karpackiej przez cały okres jej trwania. Na rozkaz komendy austriackiej w lutym 1915 r. musiała rozstać się z brygadą, gdyż z Legionu zostały wydalone wszystkie kobiety. Przez pewien okres pracowała w szpitalach epidemiologicznych, a zimą 1916 r. trafiła do szpitala legionowego w Lublinie, a następnie powołano ją do służby w szpitalu Ujazdowskim w Warszawie.

W związku z trwającą wojną polsko-ukraińską we Lwowie konieczna była pomoc medyczna. Szpital Ujazdowski wysłał tam zatem pociąg sanitarny. Janina dowiedziawszy się o zajęciu jej rodzinnego miasta przez Ukraińców postanowiła za wszelką cenę się tam dostać. Wykorzystała sytuację i pojechała do Lwowa, gdzie zgłosiła chęć pomocy przy rannych. Pomimo, iż przełożenie nakazali jej natychmiastowy powrót tym samym pociągiem do Warszawy, ta nie wyraziła zgody i postanowiła zostać. Zasiliła szeregi Ochotniczej Legii Kobiet, organizacji wojskowej zrzeszającej kobiety chcące walczącyć o niepodległość Polski.

Podczas katolickich Świąt Bożego Narodzenia doszło do próby odbicia Lwowa, która niemalże skończyłaby się zwycięstwem Ukraińców. Punktem strategicznym dla miasta był Persenówek, gdzie znajdowała się elektrownia i stacja kolejowa. Z tego też powodu do obrony została przydzielona tzw. kopania Rycerzy Śmierci, weteranów walk na Górze Stracenia. Najtrudniejsze walki miały miejsce 27-29 grudnia 1918 r., a punkt kulminacyjny przypadł w nocy z 28 na 29 grudnia. Polacy walczyli z nieprawdopodobnym wręcz poświęceniem. Ostatnia grupa 40 żołnierzy dowodzonych przez porucznika Iwo Nałęcz-Skałkowskiego po wyczerpaniu amunicji walczyła przy pomocy bagnetów, kolb i noży. Ich determinacja zdołała zatrzymać wroga. Prus-Niewiadomską wysłano na Persenówek na początku stycznia. Poległa 6 stycznia na pierwszej linii ataku. Opatrując rannego żołnierza otrzymała strzał kulą w samo serce. Pogrzeb dzielnej Janeczki odbył się cztery dni później.

Pochowano ją z honorami żołnierskimi. Jej szczątki zostały przeniesione na Cmentarz Obrońców Lwowa, a w miejscu jej śmierci powstał Pomnik Obrońców Lwowa na Persenówku.

W 2001 r. w Gimnazjum nr 1 w Bochni, które ongiś było miejscem funkcjonowania Szkoły Wydziałowej im. Św. Kingi została odsłonięta tablica poświęcona pamięci Janiny Prus-Niewiadomskiej, którą pokryto warstwą tynku w czasach PRL-u.

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

Gorące tematy

OŚWIADCZENIE W SPRAWIE PRZYWŁASZCZENIA NAZWY „WOLNI I SOLIDARNI”

„Wolni i Solidarni” to dewiza, która śp. Kornelowi Morawieckiemu towarzyszyła przez dziesięciolecia jego działalności. Nadana Solidarności Walczącej była niemal synonimem jej nazwy, wyrażającym najważniejsze...

W objęciach Królowej Polski – Albert Łyjak

Jasna Góra od wieków jest dla nas miejscem świętym. Każda religia ma takie miejsca. To konkretne punkty w przestrzeni, istniejące namacalnie, widoczne i doświadczalne, ...

Czy warto się odprężyć ćwicząc jogę?- Emilia Kaba

Po całym dniu ciężkiej pracy przychodzi czas na odpoczynek. Najlepiej odpoczywać podczas ćwiczeń, które pomagają osiągnąć równowagę. Przykładem takiej aktywności jest joga wywodząca się...

Powiązane Artykuły

OŚWIADCZENIE W SPRAWIE PRZYWŁASZCZENIA NAZWY „WOLNI I SOLIDARNI”

„Wolni i Solidarni” to dewiza, która śp. Kornelowi Morawieckiemu towarzyszyła przez dziesięciolecia jego działalności. Nadana Solidarności Walczącej była niemal synonimem jej nazwy, wyrażającym najważniejsze...

W objęciach Królowej Polski – Albert Łyjak

Jasna Góra od wieków jest dla nas miejscem świętym. Każda religia ma takie miejsca. To konkretne punkty w przestrzeni, istniejące namacalnie, widoczne i doświadczalne, ...

Czy warto się odprężyć ćwicząc jogę?- Emilia Kaba

Po całym dniu ciężkiej pracy przychodzi czas na odpoczynek. Najlepiej odpoczywać podczas ćwiczeń, które pomagają osiągnąć równowagę. Przykładem takiej aktywności jest joga wywodząca się...