Koronawirus na Świecie

All countries
240,226,016
Zakażeni
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
215,798,951
Ozdrowieńcy
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
4,893,452
Zgony
Updated on 14 October 2021 21:12

Koronawirus na Świecie

All countries
240,226,016
Potwierdzone
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
215,798,951
Wyzdrowiało
Updated on 14 October 2021 21:12
All countries
4,893,452
Zgony
Updated on 14 October 2021 21:12

Lutowa obrona frontu północnego: Niemcy użyli pocisków artyleryjskich z ładunkiem gazów bojowych

Pod koniec stycznia 1919 powstańcy wielkopolscy odpierali coraz silniejsze ataki. 22 stycznia Niemcy wyparli powstańców z Chmielnika, Brzozy i Antoniewa, a pod osłoną nocy dotarli do Kanału Noteckiego. Dowódca odcinka wezwał posiłki. Przy udziale kompanii poznańskiej, żnińskiej, trzemeszeńskiej, łabiszyńskiej, wrzesińskiej udało się zepchnąć nacierających Niemców z linii Kanału. Podobnie i 23 stycznia Niemcy zaatakowali na odcinku łabiszyńskim, zaś koło miejscowości Ruda sforsowali Noteć. Wywiązała się seria potyczek, z których powstańcy wyszli zwycięsko.

Rankiem 28 stycznia większość północnego frontu w jednej minucie utonęła w huraganie grzmotu. Ku ludziom powróciło widmo wielkiej wojny: niemiecka artyleria biła jak na francuskim froncie i cztery batalionowe odcinki, inowrocławski, łabiszyński, szubiński i kcyński wszystkie stanęły w ogniu. Wkrótce ruszyło niemieckie natarcie. Przygotowane i wyprowadzone z Bydgoszczy spadło dwoma gromami: na Kcynię oraz na Rynarzewo-Szubin, zaś mniejsze uderzenia ruszyły po bokach. Z rąk powstańczych odbito część terenu na południa od Nakła, a w tym Szubin i Rynarzewo. Powstańcy pod komendą podporucznika Macieja Mielżyńskiego podjęli kontratak na Rynarzewo; to miasteczko przechodzić będzie z rąk do rąk, jako najciężej dotknięte w całej wielkopolskiej wojnie. 20 kilometrów na zachód niemieckie uderzenie na Kcynię wspierane było przez pociąg pancerny, jednak pod ogniem baterii sześciu dział Nieżychowskiego wycofał się z natarcia. Powstańcy w Kcyni pod dowództwem podporucznika Konrada Golniewicza odparli atak.

31 stycznia powstańcy podjęli ataku na nowym kierunku: zajęli Kolankowo i dotarli do linii kolejowej Inowrocław–Bydgoszcz, którą uszkodzili, aby powstrzymać użycie tu pociągu pancernego. Ten niemiecki pociąg wsparł jednak kolejne natarcie na Rynarzewo, skąd w godzinach wieczornych powstańcy zostali ponownie wyparci. 1 lutego ta miejscowość znów przechodziła z rąk do rąk, i to trzykrotnie. Siły powstańcze, dowodzone przez Tomaszewskiego, zostały wzmocnione o posiłki z Wągrowca pod dowództwem sierżanta Wesołowskiego, Żnina oraz półbaterią Władysława Mettlera. Te siły atakowały Rynarzewo od strony Kołaczkowa, zaś od strony Łabiszyna działali ludzie Mielżyńskiego. Zdobywano poszczególne pagórki i kępy drzew, tracono je i znowu odbijano. Każde niemieckie natarcie było potężne; od nowa wymiatało powstańców. Wkrótce jednak ci odzyskiwali stracony teren. Grenschutze użyli pocisków artyleryjskich z ładunkiem gazów bojowych, zaś dwa samoloty ostrzeliwały obrońców w bezkarnych rajdach nad polem walki. Porucznik Mettler na szosie wybiegającej z Rynarzewa ku Szubinowi strzelał aż po sam kres, w końcu ogniem na wprost. Zginął zakłuty bagnetem na dziale. Bateria została przez powstańców odzyskana dzięki kolejnemu przeciwnatarciu.

Tego samego 1 lutego, korzystając z gęstej mgły uniemożliwiającej wykorzystanie karabinów maszynowych i armat, atakujący batalion niemiecki zajął Szubin, a powstańcy wycofali się do Nowego Miastka. Jak w swej książce o Powstaniu Wielkopolskim barwnie opisywał to Ryszard Zieliński, znajdujący się bliżej Kcyni artylerzyści Nieżychowskiego doczekali się chwili rozproszenia mgły i ujrzeli wieś Suchoręcz właśnie zajmowaną przez Niemców, zaś jego obrońcy wycofując się natrafili na powstańczą ruchomą baterię. „Ludzie natychmiast zwinęli się przy działach. Pierwszy strzał padł za długi, więc nawet nie drasnął piechoty drepczącej śnieg. A jednak był niezmiernie szczęśliwy, przesądził wiele: przenosząc nad podchodzącymi, trzasnął prosto w suchoręcki dwór, w jego pokój jadalny. Niemieckie dowództwo odcinka właśnie przed chwilą siadło w nim do obiadu. Dla majora Schemela i oficerów jego sztabu był to ostatni obiad w życiu. Niemcy cofnęli się zaraz, a oddziałek polskiej piechoty, jakby odmieniony, zawrócił i wyrzucił niemiecką ariergardę ze wsi”. W trakcie dalszych walk powstańcom udało się zdobyć na Niemcach dwie ciężkie haubice i sześć dział polowych.

W rezultacie ciężkich walk 5 lutego Rynarzewo ostatecznie zostało zajęte przez powstańców. Front północny, dowodzony przez podpułkownika Kazimierza Grudzielskiego, ustabilizował się. Późniejszy zmasowany kontratak Niemców z 14 lutego się nie powiódł, a powstańcy 18 lutego zdobyli ich pociąg pancerny, który ochrzcili imieniem „Danutaˮ

Publikacja powstała dzięki wsparciu Fundacji KGHM Polska Miedź

Gorące tematy

OŚWIADCZENIE W SPRAWIE PRZYWŁASZCZENIA NAZWY „WOLNI I SOLIDARNI”

„Wolni i Solidarni” to dewiza, która śp. Kornelowi Morawieckiemu towarzyszyła przez dziesięciolecia jego działalności. Nadana Solidarności Walczącej była niemal synonimem jej nazwy, wyrażającym najważniejsze...

W objęciach Królowej Polski – Albert Łyjak

Jasna Góra od wieków jest dla nas miejscem świętym. Każda religia ma takie miejsca. To konkretne punkty w przestrzeni, istniejące namacalnie, widoczne i doświadczalne, ...

Czy warto się odprężyć ćwicząc jogę?- Emilia Kaba

Po całym dniu ciężkiej pracy przychodzi czas na odpoczynek. Najlepiej odpoczywać podczas ćwiczeń, które pomagają osiągnąć równowagę. Przykładem takiej aktywności jest joga wywodząca się...

Powiązane Artykuły

OŚWIADCZENIE W SPRAWIE PRZYWŁASZCZENIA NAZWY „WOLNI I SOLIDARNI”

„Wolni i Solidarni” to dewiza, która śp. Kornelowi Morawieckiemu towarzyszyła przez dziesięciolecia jego działalności. Nadana Solidarności Walczącej była niemal synonimem jej nazwy, wyrażającym najważniejsze...

W objęciach Królowej Polski – Albert Łyjak

Jasna Góra od wieków jest dla nas miejscem świętym. Każda religia ma takie miejsca. To konkretne punkty w przestrzeni, istniejące namacalnie, widoczne i doświadczalne, ...

Czy warto się odprężyć ćwicząc jogę?- Emilia Kaba

Po całym dniu ciężkiej pracy przychodzi czas na odpoczynek. Najlepiej odpoczywać podczas ćwiczeń, które pomagają osiągnąć równowagę. Przykładem takiej aktywności jest joga wywodząca się...